घनश्याम खड्का
लाउ“लाउ“ र खाउ“खाउ“को उमेर थियो । पढ्नमा उति ध्यान गएन । कतै एक्लै बसेर चुरोट पिउ“दा दीपक खड्गीलाई ‘बिन्दास’ भएजस्तो लाग्थ्यो रे । स्कुल छाडेर गल्लीगल्ली चहार्ने साथीको कमी थिएन । उनी पनि तिनकै संगतले तानिए । बागबजारमा उनको घर थियो र त्यही“ छिमेकमा दीपकभन्दा ४ वर्षकान्छी एउटी १४ वषर्ीया किशोरी बस्थी जसको नाम थियो रोजी पौडेल ।

यी दर्ुइको स्कुल पनि स“गै थियो । रोजी सात र दीपक १० कक्ष्ँामा पढ्थे । अल्लारे उमेरमा भर्खर भर्खर प्रेम भएको थियो । एक दिन दीपकले रोजीलाई भगाए । त्यही उनीहरूको बिहा थियो । यो थियो २०४९ सालको कुरो । यी दर्ुइको जात मिल्दैनथ्यो । रोजीलाई खसमको घरबाट निकालिदिए । माइतमा बस्न दिएनन् । पिर भुल्न दीपकलाई चुरोट र रक्सीले मात्रै पुगेन, उनी ब्राउन सुगर लिन थाले । रोजीले पनि त्यसै गरिन् ।
सुरुमा ‘पिर भुल्न’ लिइएको लागू औषध अब बानी भयो । रोजी दोजिया भइन् । ज“चाउ“दा थाहा भो उनको रगतमा त एचआईभीको भाइरस रहेछ । त्यो दीपकमा नहुने कुरै थिएन । दीपक साथीहरूस“ग ‘सिरिन्ज’ लिन्थे । त्यसैबाट एचआईभी सरेछ । जोवनका सुनौला क्षणमा यस्तो खबरले यी दर्ुइको मनमा कम्ता ठूलो भुइ“चालो गएन । आफ्नो पिर त छ“दै थियो, गर्भाशयमा हर्ुक“दो शिशुको चिन्ताले उनीहरूको ज्यान खायो । धन्य चिकित्सा विज्ञान † आमा संक्रमित भए पनि बच्चालाई सुरक्षित जन्माउने विधि
-पीएमटीसीटी) भर्खरै नेपालमा भित्रिएको रहेछ । त्यसैको प्रयोग गरेर डाक्टरले शल्यक्रिया गरी शिशु निकाले -रोजीका अनुसार त्यो नेपालको पहिलो पीएमटीसीटी शल्यक्रिया थियो) । पेटमा छोरी रहिछ जो अहिले ११ वर्षी भएकी छ । -त्यही विधि प्रयोग गरेर ४ वर्षघि उनीहरूले छोरो पनि जन्माए । यी दुवै दिदी भाइलाई एचआईभी छैन ।)
एचआईभीको चाल पाएपछि जीवनमा अचानक बदलाब आयो । बा“की जीवन आफूजस्तै रोगीको स्याहारमा खर्चने तिनको योजना छ । उनीहरूले सहारा प्लस नामको संस्था पनि खोलेका छन् । एचआईभीको संक्रमणले अघोरै दुःखी भएकाको औषधोपचारमा उनीहरू लागेका छन् । जे हुनु भइगयो, बा“की जीवनचाहि“ राम्रो काम गरेर बिताउ“ भन्ने लागेको छ दुवैलाई । र्
मर्छु भन्ने थाहा पाएपछि मान्छेमा ठूलो बदलाब आउ“दो रहेछ, जस्तो रोजी र दीपकको जीवनमा आयो । यी दर्ुइले कति प्रयास गर्दा पनि दर्ुर्व्यसन छुटाउन सकेका थिएनन् । तर जब मृत्युको खबर आयो, दर्ुर्व्यसनको तलतल एकदमस“ग गायब भयो । क्यान्सर लागेको पत्तो पाएपछि जगदीश घिमिरेले ‘अन्तरमनको यात्रा’ लेखे । मृत्युलाई नजिकबाट देखेको
मान्छेले लेखेको कुरो धेरैले मन पराएर पढेका पनि छन् ।
मृत्यु जीवनको सबभन्दा ठूलो भय हो । यसैबाट बच्न खोज्दा मान्छेले यतिका उन्नति प्रगति गरेको हो । जतिसुकै दुःख, हैरानी र व्यथा भए पनि बा“चिरहन चाहने मान्छेको स्वभाव हु“दो रहेछ । विक्षिप्त र आवेगमा आत्महत्या गर्नेहरू पनि छन् । तर त्यो पनि जीवनकै मोहले गर्दा भएको हो । सोचेजस्तो जीवन नपाएको झोकमा भएको अन्ध अभिव्यक्ति हो आत्महत्या ।
मृत्युको बोधले जीवनका सारा गुनासा, इष्र्या, रोष र बासना समाप्त भएर जान्छन् । लडाइ“-झगडा गर्ने विचार उसै
सेलाएर जान्छ ।
तर रोगै नलागे पनि प्रत्येक मानिस विस्तारै मरिरहेको छ । हामी प्रतिपल मरिरहेका छौं । बितेको प्रत्येक क्षणले हामीलाई मृत्युको नजिक पुर्याइरहेको छ । जीवनमा सत्तरी वा असी वर्ष
अचानक आउने होइन । हामी अचानक मर्ने होइनौं । पल प्रतिपल गर्दै बुढ्यौली आउ“छ, मृत्यु आउ“छ ।
तर हामीलाई रोग नलागी यसको आभास हु“दैन । भन्नलाई त भन्छौं, यो दर्ुइ दिनको जिन्दगी, कर्कलाको पानी, यसको के भर – तर व्यवहारमा यसको छायासम्म पनि देखि“दैन ।
हाम्रा स्वार्थ, अहंकार, नीचता र पाखण्ड हर्ेदा लाग्छ हामी अनन्त बा“च्छौं । यो भ्रमले मान्छेलाई जेलेको छ । र नै त यतिका युद्ध, यतिका धोखा र यतिका दुःख भएको छ जीवनमा । सन्तहरू भन्छन्, यो सब मान्छेमा मृत्युको बोध नहुनाले गर्दा भएको हो । मृत्युको स्मरण अरूको हानि गर्नबाट जोगिने निर्विकल्प बाटो हो । धर्मले यसै भनेको छ ।